Kawasaki Disease Criteria
Classic: Fever ≥5 days + ≥4 of 5 features. Incomplete: Fever + 2–3 features with laboratory/echo support.
Principal Features (5 criteria)
Wat is Kawasaki Disease Diagnostic Criteria?
▾
De ziekte van Kawasaki (KD) is een acute, zelflimiterende systemische vasculitis met onbekende etiologie die voornamelijk kinderen jonger dan 5 jaar treft, vooral kinderen van Oost-Aziatische afkomst, hoewel de aandoening wereldwijd bij alle etnische groepen voorkomt. Het is nu de meest voorkomende oorzaak van verworven hartziekten bij kinderen in ontwikkelde landen, en heeft in deze rol reumatische koorts grotendeels vervangen. De voornaamste zorg bij de ziekte van Kawasaki is de ontwikkeling van coronaire aneurysma's (CAA's), die bij maximaal 25% van de onbehandelde patiënten voorkomen, maar bij tijdige behandeling tot minder dan 5% worden teruggebracht. De klassieke ziekte van Kawasaki wordt klinisch gediagnosticeerd door de aanwezigheid van koorts die 5 of meer dagen aanhoudt, plus minstens 4 van de 5 hoofdkenmerken: bilaterale, niet-etterende conjunctivale injectie, orale veranderingen (aardbeientong, rode gebarsten lippen, faryngeaal erytheem), polymorfe huiduitslag, veranderingen in de ledematen (erytheem en oedeem van handen en voeten in de acute fase, periunguale desquamatie in de subacute fase) en cervicale lymfadenopathie (unilateraal, ≥1,5cm). De onvolledige of atypische ziekte van Kawasaki, met koorts gedurende 5 of meer dagen en minder dan 4 hoofdkenmerken, vereist laboratoriumcriteria en echocardiografie voor de diagnose en brengt hetzelfde risico op coronaire aneurysma's met zich mee. De behandeling bestaat uit intraveneuze immunoglobuline (IVIG) 2 g/kg als een enkelvoudige infusie plus aspirine, die samen het risico op CAA dramatisch verminderen als ze binnen 10 dagen na het begin van de koorts worden gegeven. Aspirine wordt acuut in ontstekingsremmende doses gebruikt en vervolgens overgeschakeld op bloedplaatjesaggregatieremmers zodra het kind koorts heeft. Echocardiografie is essentieel voor alle vermoedelijke gevallen bij de diagnose en daarna.
DigiCalcs delivers precision-engineered tools for engineers and STEM professionals.
Formule
▾
Klassieke KD: Koorts ≥5 dagen + ≥4 van 5 kenmerken [conjunctivale injectie, orale veranderingen, huiduitslag, veranderingen in de ledematen, cervicale lymfadenopathie]; Onvolledige KD: Koorts ≥5 dagen + <4 kenmerken + CRP ≥3 mg/dl of ESR ≥40 mm/uur + ≥3 aanvullende laboratoriumcriteria OF echocardiografisch bewijs van CAA; Behandeling: IVIG 2 g/kg enkelvoudige infusie + aspirine 30-50 mg/kg/dag (acute fase)Variabele uitleg
▾
| Symbool | Naam | Eenheid | Beschrijving |
|---|---|---|---|
| F | Koortsduur | days | Koorts ≥38,5°C gedurende ≥5 dagen is een verplicht criterium; minder dagen acceptabel met deskundige diagnose |
| KD-C | Klassieke criteria tellen | 0-5 | Aantal van 5 hoofdkenmerken aanwezig; ≥4 = klassieke KD met koorts ≥5 dagen |
| Z | Coronaire Z-score | SD | Gestandaardiseerde kransslagaderdiameter voor lichaamsoppervlak; ≥2,5 = aneurysma |
| IVIG | Immunoglobuline G-dosis | g/kg | 2 g/kg enkelvoudige infusie; vermindert het risico op coronaire aneurysma's van 25% naar <5% bij toediening binnen 10 dagen |
Hoe Kawasaki Disease Diagnostic Criteria
▾
- 1Documenteer de duur van de koorts nauwkeurig: koorts moet ≥ 5 dagen aanwezig zijn (of korter als de klinische kenmerken dwingend zijn en de diagnose door een senior arts is gesteld). Registreer dagelijkse temperatuurgrafieken.
- 2Beoordeel systematisch elk van de vijf hoofdkenmerken: (1) bilaterale, niet-etterende conjunctivale injectie zonder afscheiding of periorbitaal oedeem; (2) orale veranderingen - aardbeitong, rode/gebarsten lippen, diffuus farynxerytheem; (3) polymorfe uitslag (maculopapuleuze, diffuse erytrodermie of targetoïde – elke morfologie); (4) veranderingen in de ledematen – oedeem of erytheem van handpalmen/voetzolen, of periunguale desquamatie (verschijnt 2-3 weken na het begin van de koorts); (5) unilaterale anterieure cervicale lymfadenopathie ≥1,5 cm.
- 3Als niet aan de klassieke criteria wordt voldaan (minder dan 4 kenmerken), beoordeel dan op onvolledige KD: verkrijg CRP en ESR. Als CRP ≥3 mg/dl of ESR ≥40 mm/uur, controleer aanvullende laboratoriumcriteria: albumine ≤3 g/dl, anemie voor leeftijd, verhoogd ALAT, aantal bloedplaatjes ≥450.000 na dag 7, WBC ≥15.000, urine ≥10 WBC's per veld met hoog vermogen. Drie of meer aanvullende criteria ondersteunen de diagnose van onvolledige KD.
- 4Voer echocardiografie uit in alle verdachte gevallen: dilatatie van de kransslagader of aneurysma (Z-score ≥2,5) is diagnostisch voor KD in onvolledige gevallen en begeleidt behandelbeslissingen gedurende het hele management.
- 5Classificeer de betrokkenheid van de kransslagader met behulp van Z-scores: normaal <2; dilatatie 2-2,5; klein aneurysma 2,5-5; medium aneurysma 5-10; gigantisch aneurysma ≥10. Gigantische aneurysma's brengen het hoogste trombotische risico en de cardiovasculaire morbiditeit op de lange termijn met zich mee.
- 6Start de behandeling zodra de diagnose is gesteld of er een sterk vermoeden bestaat: IVIG 2 g/kg IV gedurende 12 uur plus aspirine. Voor 'klassieke' KD mag de behandeling niet wachten op echoresultaten.
- 7Controleer op IVIG-resistentie (gedefinieerd als aanhoudende of terugkerende koorts ≥36 uur na voltooiing van IVIG): ongeveer 10-20% van de gevallen vereist een tweede IVIG-dosis of behandeling met infliximab. In sommige richtlijnen wordt ook steroïdetherapie (prednisolon) gebruikt bij resistente gevallen.
Uitgewerkte voorbeelden
▾
IVIG 2 g/kg gedurende 12 uur + aspirine 30-50 mg/kg/dag in 4 verdeelde doses; echo bij diagnose
Dit kind voldoet aan de klassieke criteria met alle vijf de hoofdkenmerken. De behandeling mag niet worden uitgesteld. Echo zal de basisafmetingen van de kransslagader beoordelen voor berekening van de Z-score.
Z-score ≥2,5 op echo is diagnostisch criterium voor onvolledige KD; behandelen met IVIG + aspirine
Onvolledige KD komt vooral vaak voor bij baby's jonger dan zes maanden, die mogelijk geen klassieke kenmerken hebben, maar wel het grootste risico lopen op een coronair aneurysma. Echo is essentieel en stelt vaak de diagnose.
Cardiologische input essentieel; langetermijnfollow-up voor mogelijke stenose en MI-risico
Reuzenaneurysma's (Z-score ≥10) hebben het hoogste risico op trombose en hartinfarct. Naast aspirine is dubbele bloedplaatjesaggregatieremmers of antistolling nodig, en op volwassen leeftijd kan coronaire interventie nodig zijn.
Herhaal echo vóór tweede behandeling; hoger risico op coronaire betrokkenheid bij resistente gevallen
IVIG-resistentie komt voor bij 10-20% van de KD. Er is aangetoond dat infliximab (anti-TNF) een snellere defervescentie veroorzaakt dan tweede IVIG en kan de voorkeur hebben bij mensen met coronaire afwijkingen bij presentatie.
Praktische toepassingen
▾
Pediatrische nood- en intramurale beoordeling van kinderen met onverklaarbare langdurige koorts en slijmvliessymptomen.
Echocardiografische surveillance bij behandelde KD-patiënten – Z-scores van de kransslagader bepalen de duur en intensiteit van de behandeling.
Pediatrische reumatologie en cardiologische follow-up voor kinderen met persistente of gigantische coronaire aneurysma's.
Onderscheid met MIS-C in het post-COVID-tijdperk – Beoordeling van KD-criteria naast COVID-serologie leidt tot een passend behandeltraject.
Epidemiologie van de volksgezondheid: nationale en internationale KD-registers volgen incidentietrends, behandelingsresultaten en zoeken naar etiologische aanwijzingen.
Bijzondere gevallen
▾
Ziekte van Kawasaki bij zuigelingen jonger dan 6 maanden
Baby's jonger dan 6 maanden lopen het grootste risico op coronair aneurysma en presenteren zich het meest waarschijnlijk met onvolledige KD (minder dan 4 hoofdkenmerken). Elke baby jonger dan 6 maanden met koorts gedurende 7 of meer dagen zonder een geïdentificeerde bron moet een echocardiogram hebben om KD uit te sluiten. Voor deze leeftijdsgroep wordt een lage drempel voor behandeling aanbevolen.
MIS-C (Multisysteemontstekingssyndroom bij kinderen)
SARS-CoV-2-infectie kan het Multisystem Inflammatory Syndrome bij Kinderen (MIS-C) veroorzaken, dat kenmerken deelt met de ziekte van Kawasaki, waaronder koorts, veranderingen in het slijmvlies en betrokkenheid van de kransslagaders. MIS-C manifesteert zich doorgaans 2-6 weken na de COVID-infectie, heeft de neiging oudere kinderen te treffen, veroorzaakt meer myocarditis en shock, en vereist een andere aanpak. De voorwaarden overlappen elkaar, maar zijn verschillend.
IVIG-weerstandsvoorspelling
Verschillende Japanse scoresystemen (Egami, Kobayashi, Sano) voorspellen IVIG-resistentie vóór de behandeling, waardoor identificatie van hoogrisicopatiënten mogelijk is die baat kunnen hebben bij een initiële combinatietherapie (IVIG + corticosteroïden of infliximab). Deze scores omvatten laboratoriumwaarden (natrium, CRP, AST, totaal bilirubine) en leeftijd. Ze zijn minder gevalideerd in niet-Japanse populaties.
Macrofaagactiveringssyndroom (MAS) bij KD
Macrofaagactivatiesyndroom is een zeldzame maar levensbedreigende complicatie van KD en wordt gekarakteriseerd door cytopenieën, hyperferritinemie, hepatosplenomegalie en coagulopathie. Het vereist onmiddellijke herkenning en behandeling met hooggedoseerde corticosteroïden of biologische geneesmiddelen. Aanhoudende koorts, verslechtering van de leverfunctie en een dalend aantal bloedplaatjes bij een kind met KD zouden deze mogelijkheid moeten vergroten.
Z-scoreclassificatie van de ziekte van Kawasaki, coronaire slagader
▾
| Z-score | Classificatie | Behandeling toevoeging | Vervolg |
|---|---|---|---|
| <2 | Normaal | Aspirine alleen (korte termijn) | Echo bij diagnose, 2 weken, 6-8 weken daarna ontslag |
| 2-2,5 | Uitzetting | Aspirine | Echo met tussenpozen van 1-2 weken tot genormaliseerd |
| 2,5-5 | Klein aneurysma | Aspirine ± bloedplaatjesaggregatieremmers | Cardiologische opvolging; echo 3-maandelijks |
| 5-10 | Middelgroot aneurysma | Aspirine + bloedplaatjesaggregatieremmers | Cardiale MRI; jaarlijkse stresstesten |
| ≥10 | Gigantisch aneurysma | Aspirine + antistolling (warfarine/LMWH) | Levenslange cardiologie; coronaire angiografie; mogelijke PCI/CABG |
Veelgestelde vragen
▾
Wat veroorzaakt de ziekte van Kawasaki?
De exacte oorzaak blijft ondanks tientallen jaren van onderzoek onbekend. Een infectieuze trigger (mogelijk een respiratoir pathogeen) bij genetisch gepredisponeerde individuen is de leidende hypothese. Voorgestelde triggers zijn onder meer coronavirussen, bocavirus en verschillende bacteriën. De seizoensgebonden clustering van gevallen in de winter en het voorjaar en het epidemische patroon in sommige regio’s ondersteunen een infectieuze etiologie, maar er is niet consequent één enkele veroorzaker geïdentificeerd.
Hoe lang na het begin van de koorts moet IVIG worden gegeven?
IVIG is het meest effectief wanneer het wordt gegeven tussen dag 5 en 10 van het begin van de koorts, waardoor het risico op coronaire aneurysma's wordt verminderd van ~25% tot <5%. IVIG gegeven vóór dag 4 kan minder effectief zijn vanwege onvolledige immuunactivatie. IVIG toegediend na dag 10 moet nog steeds worden toegediend als er aanwijzingen zijn voor aanhoudende ontsteking (verhoogde CRP/ESR) of als er al coronaire afwijkingen aanwezig zijn.
Welke dosis aspirine wordt gebruikt bij de ziekte van Kawasaki?
In de acute fase wordt aspirine gebruikt in ontstekingsremmende doses: 30-50 mg/kg/dag in 4 verdeelde doses (sommige centra gebruiken 80-100 mg/kg/dag). Zodra het kind 48-72 uur koorts heeft, wordt de aspirine afgebouwd naar antibloedplaatjesdoses: 3-5 mg/kg/dag eenmaal daags. Kinderen zonder coronaire afwijkingen kunnen doorgaans na 6-8 weken stoppen met aspirine; degenen met aneurysma's gaan voor onbepaalde tijd door.
Wat zijn coronaire Z-scores?
Z-scores normaliseren de metingen van de interne diameter van de kransslagader voor het lichaamsoppervlak, waardoor vergelijking tussen kinderen van verschillende groottes mogelijk is. Een Z-score van 0 is het populatiegemiddelde, ±2 vertegenwoordigt 2 standaarddeviaties. In KD: normaal <2; dilatatie 2-2,5; klein aneurysma 2,5-5; gemiddeld 5-10; reus ≥10. Z-scores bepalen de intensiteit van de behandeling en de follow-upplanning op de lange termijn.
Kunnen volwassenen de ziekte van Kawasaki krijgen?
De ziekte van Kawasaki is uiterst zeldzaam bij volwassenen (>18 jaar) en de diagnose kan gemakkelijk verward worden met andere koortsziekten. Als het bij volwassenen voorkomt, is het vaak ernstig en is er sprake van een hoge mate van coronaire betrokkenheid. Bij veel volwassenen met een onverklaard myocardinfarct zonder traditionele risicofactoren wordt vervolgens vastgesteld dat ze coronaire aneurysmata hebben die consistent zijn met niet-herkende KD in de kindertijd.
Waarom is periunguale desquamatie belangrijk bij KD?
Periunguale desquamatie (afschilfering van de huid rond de vingernagels en teennagels) is een zeer karakteristiek kenmerk van KD en treedt doorgaans 2-3 weken na het begin van de koorts op, in de subacute fase. Er mag niet op worden gewacht voordat de behandeling wordt gestart, maar wanneer het retrospectief wordt toegepast, ondersteunt het in sterke mate de diagnose van KD bij een kind met een onverklaarbare koortsziekte.
Komt de ziekte van Kawasaki vaker voor bij bepaalde etniciteiten?
Ja. De hoogste incidentie is in Japan (ongeveer 330 per 100.000 kinderen onder de 5 jaar per jaar) en andere Oost-Aziatische landen (Korea, Taiwan). In westerse landen hebben Aziatische kinderen een 5-10 keer hogere incidentie dan blanke kinderen. KD komt echter bij alle etniciteiten voor en er moet rekening mee worden gehouden bij elk kind van welke achtergrond dan ook met onverklaarbare langdurige koorts en slijmvlieskenmerken.
Wat zijn de langetermijnvooruitzichten voor kinderen met de ziekte van Kawasaki?
Kinderen zonder betrokkenheid van de kransslagader hebben normale langetermijnresultaten en worden na 6-8 weken als genezen beschouwd. Kinderen met aanhoudende kleine aneurysmata kunnen binnen 1-2 jaar een regressie zien, maar hebben voortdurende cardiologische follow-up nodig. Degenen met gigantische aneurysma's lopen een levenslang risico op stenose van de kransslagader, een hartinfarct en een plotselinge dood, waardoor antistolling, regelmatige beeldvorming en mogelijke coronaire interventie nodig zijn.
Veelgemaakte fouten om te vermijden
▾
- !Wachten op alle vijf klassieke kenmerken alvorens een diagnose te overwegen – onvolledige KD komt vaak voor en brengt een gelijk coronair risico met zich mee; 4 kenmerken met koorts ≥5 dagen is voldoende voor klassieke KD.
- !Het diagnosticeren van KD vóór 5 dagen koorts in niet-dringende situaties - vroege behandeling vóór dag 4 kan minder effectief zijn en riskeert een overdiagnose.
- !Geen echocardiografie uitvoeren bij diagnose - afmetingen van de kransslagader zijn essentiële basisgegevens voor alle vermoedelijke gevallen van KD.
- !Als alleen het totale aantal bloedplaatjes wordt gebruikt om KD uit te sluiten, ontstaat trombocytose (>450.000) doorgaans in de tweede week; normale bloedplaatjes in de eerste week sluiten de diagnose niet uit.
- !Het stoppen van aspirine na IVIG zonder te bevestigen dat het kind 48-72 uur koorts heeft en de CRP daalt.
- !Het niet opvolgen van de Z-scores van de kransslagaders in de loop van de tijd – aneurysma’s kunnen achteruitgaan of verergeren, en het management verandert dienovereenkomstig.
Pro Tip
Bij elk kind met onverklaarbare koorts die langer dan vijf dagen aanhoudt, vooral jonger dan vijf jaar, moet bij elke klinische beoordeling een systematische beoordeling van alle vijf de Kawasaki-criteria worden uitgevoerd. Het missen van zelfs maar één kenmerk (bijvoorbeeld perineale of periunguale huiduitslag) kan een tijdige diagnose in de weg staan. Documenteer het specifieke karakter van elk slijmvlieskenmerk; 'uitslag' is onvoldoende; let op morfologie, distributie en timing.
Wist je dat?
De ziekte van Kawasaki werd voor het eerst beschreven in 1967 door Dr. Tomisaku Kawasaki, een Japanse kinderarts, die 50 kinderen met een kenmerkende koortsziekte observeerde in het Rode Kruisziekenhuis in Tokio. Hij noemde het aanvankelijk ‘mucocutaan lymfekliersyndroom’. Het verband met aneurysmata van de kransslagader werd nog een aantal jaren niet onderkend, omdat vroege gevallen pas bij autopsie werden geïdentificeerd. Dr. Kawasaki, die 95 jaar oud werd, heeft altijd volgehouden dat de oorzaak van de ziekte die zijn naam draagt uiteindelijk gevonden zou worden – deze is nog niet definitief geïdentificeerd.
Regional Guides
▾
🇺🇸 US▾
🇬🇧 UK▾
🇪🇺 EU▾
Referenties
- ›McCrindle BW et al. Diagnose, behandeling en langetermijnbeheer van de ziekte van Kawasaki. Oplage 2017 (Wetenschappelijke verklaring AHA).
- ›Kawasaki T. Acuut febrieel mucocutaan syndroom met lymfoïde betrokkenheid met specifieke afschilfering van de vingers en tenen bij kinderen. Allergie 1967 (Engelse vertaling).
- ›NICE-richtlijn NG143 — Koorts onder de 5 seconden: beoordeling en initiële behandeling. 2019.
- ›Newburger JW et al. Diagnose, behandeling en langetermijnbeheer van de ziekte van Kawasaki. Oplage 2004.
- ›PrintzBF et al. Niet-coronaire hartafwijkingen worden geassocieerd met verwijding van de kransslagader bij de ziekte van Kawasaki. J Am Coll Cardiol 2011.
Ontvang wekelijkse wiskundetips
Sluit u aan bij 12.000+ abonnees die elke week rekenmachinetips krijgen.